หลายคนคงเชื่อว่า Jeff Bezos ผู้ก่อตั้ง Amazon คือผู้บุกเบิกอีคอมเมิร์ซตัวจริง แต่รู้หรือไม่ว่าก่อนที่เว็บไซต์อีคอมเมิร์ซอย่างเป็นทางการแห่งแรกของอเมริกานั้น ถือกำเนิดในปี 1994 จุดเริ่มต้นของ “ตะกร้าสินค้าออนไลน์” อาจไม่ได้มาจากซิลิคอนแวลลีย์ แต่เป็นจากนักศึกษาหนุ่มหัวก้าวหน้าในอังกฤษช่วงต้นทศวรรษ 1980 ที่ใช้เครื่องเทเล็กซ์ส่งคำสั่งซื้อหนังสือ! ใช่แล้วครับ เรื่องราวนี้ดูเหมือนหลุดมาจากหนังไซไฟ แต่เอกสารจากหอจดหมายเหตุแห่งหนึ่งในลอนดอนที่ถูกเปิดเผยเมื่อเร็วๆ นี้ เผยให้เห็นร่องรอยของ “ระบบสั่งซื้อสินค้าทางไกล” ที่ใช้โปรโตคอลคล้ายกับระบบอีคอมเมิร์ซพื้นฐานอย่างน่าอัศจรรย์

จากแหล่งข่าวที่เราเข้าถึงได้ระบุว่า ชายคนดังกล่าวนามว่า Michael Aldrich ได้คิดค้นและสาธิต “Online Shopping System” เป็นครั้งแรกเมื่อปี 1979 ซึ่งเป็นระบบที่ใช้เชื่อมโยงโทรทัศน์ที่ปรับเปลี่ยนแล้วเข้ากับคอมพิวเตอร์ประมวลผลธุรกรรมผ่านสายโทรศัพท์ สิ่งนี้ถือเป็นการวางรากฐานแนวคิดของ “การค้าอิเล็กทรอนิกส์” ก่อนที่อินเทอร์เน็ตจะแพร่หลายเสียอีก Aldrich ไม่ได้สร้างอาณาจักรแบบ Amazon แต่เขาสร้างแนวคิดพื้นฐานที่ทำให้ Bezos และคนอื่นๆ เห็นภาพชัดเจนขึ้นว่า การซื้อขายสินค้าดิจิทัลผ่านเครือข่ายนั้นเป็นไปได้จริง

เรื่องราวของ Aldrich อาจถูกบดบังด้วยความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ของ Amazon ในยุคหลัง แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานั้นได้จุดประกายให้นักคิดหลายคนเริ่มมองเห็นศักยภาพของการค้าออนไลน์ หนึ่งในนั้นคือ Jeff Bezos ผู้ที่ภายหลังได้ก่อตั้ง Amazon ในปี 1994 โดยเริ่มต้นจากการเป็นร้านหนังสือออนไลน์ การเรียนรู้จากจุดบกพร่องและข้อจำกัดของยุคแรกเริ่ม ทำให้ Amazon สามารถพัฒนาแพลตฟอร์มที่ใช้งานง่าย มีระบบจัดการ “ตะกร้าสินค้า” ที่มีประสิทธิภาพ และมอบประสบการณ์การซื้อขายที่เหนือกว่าคู่แข่งอย่างเห็นได้ชัด

แล้วเหตุการณ์นี้มีความสำคัญอย่างไรกับ “การค้าปลีกยุคใหม่ 2026”? การค้นพบครั้งนี้ตอกย้ำว่านวัตกรรมไม่ได้เกิดขึ้นจากบุคคลเดียว แต่เป็นการต่อยอดความคิดจากรุ่นสู่รุ่น ความเข้าใจใน “ประวัติศาสตร์อีคอมเมิร์ซ” จะช่วยให้เรามองเห็นภาพรวมของวิวัฒนาการและคาดการณ์ทิศทางในอนาคตได้ดีขึ้น เมื่อมองย้อนกลับไป เราจะเห็นว่า “ตะกร้าสินค้า” ที่ดูเรียบง่ายในวันนี้คือผลพวงจากการลองผิดลองถูกของผู้บุกเบิกมากมาย และนี่คือบทเรียนสำคัญสำหรับธุรกิจอีคอมเมิร์ซในประเทศไทย ที่กำลังก้าวเข้าสู่ยุคของการแข่งขันที่เข้มข้นยิ่งขึ้น

อนาคตของอีคอมเมิร์ซไทยไม่ได้อยู่ที่การตามรอยความสำเร็จของยักษ์ใหญ่อย่างเดียว แต่คือการเรียนรู้จากรากฐาน พัฒนาให้ตอบโจทย์บริบทของตนเอง และเตรียมพร้อมสำหรับ “การค้าปลีกยุคใหม่ 2026” ที่จะผสมผสานเทคโนโลยี AI, Blockchain และ Metaverse เข้ากับการช้อปปิ้งออนไลน์ ซึ่งจุดเริ่มต้นเล็กๆ จากการส่งคำสั่งซื้อผ่านเทเล็กซ์ในอดีต ได้นำมาสู่ระบบนิเวศอีคอมเมิร์ซอันซับซ้อนในปัจจุบัน เตรียมจับตาดูให้ดีว่าใครจะเป็นผู้สร้างประวัติศาสตร์บทใหม่ในการค้าปลีกที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วนี้

สรุป: ความเข้าใจในประวัติศาสตร์อีคอมเมิร์ซ โดยเฉพาะจุดเริ่มต้นของการซื้อขายออนไลน์และแนวคิดเรื่อง “ตะกร้าสินค้า” ที่ปรากฏขึ้นก่อน Amazon จะถือกำเนิดนั้น มีความสำคัญอย่างยิ่งในการมองเห็นภาพรวมของการค้าปลีกยุคใหม่และเตรียมรับมือกับเทรนด์ในปี 2026 การเรียนรู้จากอดีตจะช่วยให้ธุรกิจในปัจจุบันสามารถวางกลยุทธ์ได้อย่างชาญฉลาดและสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ ได้อย่างยั่งยืนในโลกอีคอมเมิร์ซที่ยังคงเปลี่ยนแปลงไปอย่างไม่หยุดยั้ง