หลายคนอาจคิดว่าอีคอมเมิร์ซเป็นเรื่องใหม่ แต่รู้หรือไม่ว่ารากฐานของการซื้อขายออนไลน์นั้นได้ถูกวางไว้เมื่อหลายสิบปีก่อน และกลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้งในช่วงที่ผ่านมา เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าและพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว เว็บไซต์อย่าง Amazon ได้พิสูจน์แล้วว่าการซื้อของออนไลน์สามารถเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตผู้คนได้อย่างสิ้นเชิง แต่จุดเริ่มต้นที่แท้จริงของการปฏิวัติครั้งนี้คืออะไร? และทำไมมันถึงกลับมามีความสำคัญในยุคปัจจุบัน?

เหตุการณ์สำคัญครั้งหนึ่งที่นักประวัติศาสตร์อีคอมเมิร์ซไม่ควรพลาด คือช่วงต้นทศวรรษ 1990 ที่อินเทอร์เน็ตเริ่มบูมอย่างจริงจัง เว็บไซต์แรกๆ ที่เปิดให้มีการทำธุรกรรมออนไลน์อย่างเป็นรูปธรรมคือ NetMarket ซึ่งก่อตั้งโดย Daniel Kohn ในปี 1994 ซึ่งถือเป็นการซื้อขายสินค้าปลีกผ่านอินเทอร์เน็ตครั้งแรกของโลกอย่างเป็นทางการ โดยมีการขายแผ่นซีดีของ Sting ในราคา 12.48 ดอลลาร์สหรัฐฯ นับเป็นก้าวเล็กๆ แต่มีความหมายอย่างยิ่งในการวางรากฐานให้กับอุตสาหกรรมอีคอมเมิร์ซขนาดมหึมาที่เราเห็นในทุกวันนี้

การเกิดขึ้นของ NetMarket ไม่ได้เป็นเพียงการซื้อขายสินค้าออนไลน์ แต่เป็นการจุดประกายแนวคิดที่ว่าการทำธุรกรรมทางการเงินสามารถเกิดขึ้นได้บนโลกดิจิทัลอย่างปลอดภัย นี่คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้เกิดความเชื่อมั่นในระบบชำระเงินดิจิทัล ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการซื้อของออนไลน์ในปัจจุบัน ยิ่งไปกว่านั้น มันยังเป็นการเปิดประตูให้กับการแข่งขันและนวัตกรรม โดยเฉพาะการกำเนิดของ Amazon ในปี 1995 ซึ่ง Jeff Bezos ได้มองเห็นศักยภาพของการค้าปลีกบนอินเทอร์เน็ตและสร้างอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ขึ้นมา

สำหรับประเทศไทยเอง การตื่นตัวของอีคอมเมิร์ซในช่วงแรกอาจไม่รวดเร็วเท่าฝั่งตะวันตก แต่ก็เริ่มมีผู้ประกอบการไทยหลายรายที่เล็งเห็นโอกาสและพยายามปรับตัว เหตุการณ์เมื่อปี 2543 ที่เว็บไซต์ Tarad.com ก่อตั้งขึ้น ถือเป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกอีคอมเมิร์ซของไทย การก่อตั้งในยุคที่อินเทอร์เน็ตยังเข้าถึงได้ไม่แพร่หลายเท่าปัจจุบัน แสดงให้เห็นถึงวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลในการเตรียมพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของตลาด

เมื่อมองไปข้างหน้า การเติบโตของอีคอมเมิร์ซยังคงไม่มีทีท่าว่าจะหยุดนิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังสถานการณ์โรคระบาดที่ผลักดันให้ผู้คนหันมาพึ่งพาการซื้อของออนไลน์มากขึ้น เทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น AI, Big Data, และ Blockchain กำลังเข้ามามีบทบาทในการปรับปรุงประสบการณ์การช้อปปิ้งให้ดียิ่งขึ้น และสร้างโอกาสใหม่ๆ ให้กับผู้ประกอบการ บทเรียนจากจุดเริ่มต้นของการเกิดอีคอมเมิร์ซจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เราเข้าใจถึงที่มาที่ไป และเตรียมพร้อมรับมือกับคลื่นลูกใหม่ของนวัตกรรมที่จะตามมาในอนาคตอันใกล้นี้

จึงไม่น่าแปลกใจที่ ‘อีคอมเมิร์ซแรกของโลกคือเว็บอะไร?’ กลายเป็นคำถามยอดนิยม เพราะมันสะท้อนให้เห็นถึงความสนใจในรากฐานของสิ่งที่กำลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจและวิถีชีวิตของเราในปัจจุบัน และถ้าใครยังสงสัยในศักยภาพของมัน คงต้องบอกว่านี่คือช่วงเวลาที่ต้องจับตามองอย่างไม่กระพริบตา เพราะ “การซื้อของออนไลน์” ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันไปแล้ว และมีแนวโน้มที่จะพัฒนาไปอีกไกลเกินกว่าที่เราจะจินตนาการได้